آماده‌سازی تربیتی حاکم اسلامی در خدمت‌گزاری مردم از منظر حضرت امیر علیه‌السلام در نهج‌البلاغه
آماده‌سازی تربیتی حاکم اسلامی در خدمت‌گزاری مردم از منظر حضرت امیر علیه‌السلام در نهج‌البلاغه
دوره 3، شماره 8، پاییز 1400، صفحه 35 - 19
نویسندگان : حسین جلائی نوبری *

چکیده :
از منظر امام علی علیه‌السلام چاره‌ای جز این نیست که در هر جامعه‌ایی امیری حاکم باشد صالح و سالم باشد، یا فاجر و فاسد. چراکه حتی حاکم فاسد بهتر از بدون حاکمیت (هرج‌ومرج) است. در اندیشۀ سیاسی امام علی علیه‌السلام دولت و نهاد دارندۀ قدرت و حکومتی که این قدرت را اعمال می‌کند، همه و همه وسیله‌ای است برای خدمت و اصلاح زندگی این جهانی و آن جهانی مردمان هست. امام علی علیه‌السلام به مناسبت‌هایی، وظایف حاکم را، در قالب نامه‌ها و خطبه‌ها بیان کرده و هیچ عذری را برای تخلف آن‌ها باقی نگذاشته است. از نظرگاه حضرت علی علیه‌السلام حاکم به‌طور عمده سه وظیفۀ خطیر بر عهده دارد:1. وظیفۀ حاکم در قبال آموزه‌های دین که زیربنای حاکمیت را تشکیل می‌دهد. 2. وظیفۀ حاکم در مقابل عموم مردم که پشتوانه‌ای قوی و ستون‌های استوار حکومت می‌باشند. 3. وظیفۀ حاکم در برابر کارگزاران (اجرایی، قضایی، نظامی) که هرکدام وظیفه‌ای خاص بر عهده‌دارند و هیچ‌کدام از دیگری بی‌نیاز نیستند؛ و سؤال اصلی این مقاله این است که؛ از منظر نهج‌البلاغه حاکم اسلامی چه وظایفی را در برخورد با مردم دارد؟ البته لازم به ذکر است که مهم‌ترین و اساسی‌ترین وظیفۀ حاکم اجرای دقیق و بی‌کم‌وکاست فرمان‌ها الهی و صیانت از آن‌ها به‌وسیلۀ نظارت دقیق و جدی بر حُسن اجرای آن‌هاست. این مقاله از سری تحقیقات کتابخانه‌ای با استفاده از اسناد و مدارک و با شیوۀ بررسی محتوایی، هست.

واژگان کلیدی :
امام علی علیه‌السلام، حاکمیت، دین اسلام، نهج‌البلاغه، وظایف