زمینه و هدف: اختلال یادگیری خاص در زمینه نوشتن (نارسانویسی) یکی از مهمترین چالش های حوزه روانشناسی تربیتی و آموزش ویژه است که در دانش آموزان با هوشبهر طبیعی مشاهده می شود. نوشتن از پیچیده ترین ارکان زبان آموزی محسوب می شود و مستلزم تعامل همزمان توانایی های شناختی، حرکتی، زبانی و ادراکی است. علیرغم توسعه مداخلات متنوع در حوزه های آموزشی، توانبخشی و دارودرمانی، فقدان یک الگوی یکپارچه که هم افزایی میان این حوزه ها را تضمین کند، به عنوان یک خلأ پژوهشی اساسی احساس می شود. پژوهش حاضر با هدف طراحی و ارائه یک الگوی جامع از مداخلات مؤثر برای دانش آموزان با اختلال یادگیری خاص در زمینه نوشتن انجام شد. روش: این پژوهش یک مطالعه کیفی با رویکرد فراترکیب و با بهره گیری از راهبرد مرور نظام مند است. جامعه پژوهش شامل کلیه مقالات علمی-پژوهشی، کتب تخصصی و پایان نامه های معتبر داخلی و خارجی منتشر شده در بازه زمانی ۲۰۱۳ تا ۲۰۲۴ در پایگاه های داده ای معتبر بود. جستجو با استفاده از ترکیب کلیدواژه های تخصصی فارسی و انگلیسی انجام و پس از اعمال معیارهای ورود و خروج و ارزیابی کیفیت با چک لیست استاندارد CASP، اسناد واجد شرایط برای تحلیل نهایی انتخاب شدند. داده ها با استفاده از روش تحلیل مضمون (کدگذاری باز، محوری و انتخابی) تجزیه و تحلیل گردید و برای افزایش پایایی و جلوگیری از سوگیری، فرآیند کدگذاری توسط دو کدگذار مستقل انجام شد و موارد اختلاف از طریق بحث گروهی تا حصول اجماع کامل پیگیری گردید. یافته ها: تحلیل داده ها منجر به استخراج کدهای باز، 48 مضمون فرعی و در نهایت ۸ مضمون اصلی شد که عبارتند از: (۱) دست ورزی و مهارت های حرکتی ظریف، (۲) آموزش تخصصی قواعد نوشتاری، (۳) راهبردهای فراشناختی و سازماندهی افکار، (۴) مداخلات یکپارچه حسی و ادراکی، (۵) فناوری های کمکی و تطبیقی، (۶) مداخلات روان شناختی و رفتاری، (۷) مداخلات دارویی و پزشکی هم تأثیر، و (۸) حمایت های محیطی و مشارکت خانواده. هسته مرکزی الگوی نهایی بر دو اصل کلیدی «شخصی سازی مستمر» و «یکپارچگی خدمات» استوار بود. نتیجه گیری: الگوی جامع پیشنهادی نشان می دهد که توانمندسازی دانش آموزان با اختلال یادگیری خاص در زمینه نوشتن، حاصل هماهنگی پویا و شبکه ای بین مداخلات آموزشی، توانبخشی و دارودرمانی است و هیچ رویکرد تک بعدی به تنهایی پاسخگوی نیازهای پیچیده آنان نیست. اجرای این الگو نیازمند تحول در نگرش از رویکرد درماندگی محور به توانمندسازی محور و سرمایه گذاری هدفمند در آموزش نیروی انسانی و زیرساخت های فناوری است.

نارسانویسی دیسگرافیا اختلال یادگیری خاص مداخلات نوشتاری توانبخشی شناختی.