این پژوهش با هدف بررسی تأثیر فضای مجازی (از جمله سلامت و خانواده، امنیت، محیط زندگی و فضای مجازی) بر الگوهای ازدواج و مشکلات زناشویی انجام شد. جامعه آماری شامل ۵۸۰ شرکت‌کننده (۲۹۰ زوج متأهل و ۲۹۰ فرد متأهل در آستانه ازدواج) در 4 شهر استان‌ مازندران بود که با روش نمونه‌گیری طبقه‌ای تصادفی انتخاب گردیدند. طراحی پژوهش ترکیبی (کمی-کیفی) و مقطعی بود. ابزارهای جمع‌آوری داده شامل: (۱) پرسشنامه استفاده از فضای مجازی (SVUQ)، (۲) پرسشنامه مشکلات زناشویی (MCQ)، (۳) پرسشنامه سلامت خانواده (FHS)، و (۴) پرسشنامه امنیت روابط عاطفی در فضای مجازی (AERI). داده‌های کمی با استفاده از آزمون‌های t مستقل، ANOVA یک‌طرفه، همبستگی پیرسون و رگرسیون لجستیک چندگانه تحلیل شدند؛ داده‌های کیفی از طریق مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با ۲۴ شرکت‌کننده (۱۲ زوج و ۱۲ فرد) و تحلیل تماتیک محتوا پردازش گردیدند. یافته‌های کمی نشان داد: (۱) استفاده طولانی‌مدت از فضای مجازی (>۴ ساعت روزانه) با افزایش معنادار مشکلات زناشویی همراه بود (β = 0.39, p < 0.001); (۲) کاهش سلامت خانوادگی با افزایش افکت منفی فضای مجازی (β = −0.44, p < 0.001) و (۳) امنیت روابط عاطفی به‌عنوان پیش‌بینی‌کننده قوی رضایت زناشویی (β = 0.52, p < 0.001) شناسایی شد. تحلیل مسیر حاکی از آن است که فضای مجازی از طریق کاهش تعامل کیفی زوجین (میانجی‌گری معنادار، ، β = −0.31, p < 0.01) بر رضایت زناشویی تأثیر می‌گذارد. یافته‌های کیفی سه محور اصلی را آشکار ساخت: ایجاد انتظارات غیرواقعی از رابطه عاطفی، تضعیف مرزهای اجتماعی و خصوصی و تبدیل فضای مجازی به محیط جایگزین برای برآورده کردن نیازهای عاطفی. این پژوهش تأکید می‌کند که فضای مجازی نه‌تنها محیطی برای تعامل، بلکه عاملی تغییردهنده الگوهای اجتماعی و روانی در حوزه ازدواج و خانواده است.

فضای مجازی الگوهای ازدواج مشکلات زناشویی سلامت خانواده امنیت روابط عاطفی.